یک صحنهی آشنا
سفارشها از دایرکت، تلفن و تلگرام میآیند. یک نفر در دفتر مینویسدشان، رسیدهای کارتبهکارت در گالری گوشی است و آخر شب کسی دقیق نمیداند چه کسی پول داده و چه کسی نه.
این روزها اولین پیشنهادی که برای چنین وضعی شنیده میشود این است: «هوش مصنوعی بیاورید.» ولی مشکل این مجموعه «فهمیدن» نیست؛ مشکلش «ثبت و پیگیری» است. سفارش باید یکجا ثبت شود، پرداخت باید خودش به سفارش بخورد و آخر شب گزارش باید آماده باشد. برای این کار یک نرمافزار سادهی سفارش و پرداخت کافی است؛ ارزانتر است و هیچوقت حدس نمیزند.
سؤالی که اول باید پرسید
پیش از اینکه سراغ هر ابزاری بروید، ببینید کاری که میخواهید راحتتر شود در کدام دسته است:
- ثبت و پیگیری: سفارش، پرداخت، موجودی، نوبت، قسط، وضعیت بار. جواب درست همیشه یکی است. اینجا نرمافزار معمولی جواب میدهد.
- خواندن و نوشتن: جواب دادن به پیامهایی که هر بار با جملهبندی دیگری میرسند، تایپ کردن عکس فاکتور و بارنامه، نوشتن پیشنویس. اینجا هوش مصنوعی واقعاً وقت آزاد میکند.
- تصمیم: تخفیف ویژه، تأیید اعتبار مشتری، نظر حقوقی. اینها با خود شما میماند. نرمافزار فقط اطلاعات لازم را مرتب جلوی شما میگذارد.
کارهای تکراریتان را که اینطور دسته کنید، احتمالاً میبینید بیشترشان در دستهی اولاند.
از کجا بفهمید هوش مصنوعی لازم نیست؟
- جواب درست همیشه یکی است: موجودی انبار، قیمت از لیست، وضعیت یک سفارش.
- کار را میشود با چند قانون ساده نوشت: «اگر پرداخت شد، سفارش برود برای انبار و به مشتری پیامک برسد.»
- یک اشتباه کوچک گران تمام میشود: یک ریال اختلاف در حساب یا یک روز تأخیر در مهلت.
در این کارها نرمافزار معمولی هم ارزانتر است و هم مطمئنتر. هوش مصنوعی برای یک ورودی همیشه همان جواب را نمیدهد و این در حسابوکتاب عیب است، نه مزیت.
جاهایی که هوش مصنوعی ارزشش را دارد
- پیامهای تکراری مشتری که هر بار با کلمههای دیگری میرسند: «موجود دارین؟»، «کِی میرسه؟»، «قیمت عمده چنده؟».
- کاغذهایی که باید تایپ شوند: عکس بارنامه، فاکتور خرید یا ابلاغیه. در دستیار باربری متصدی عکس بارنامه را میفرستد و فرم بار پر میشود.
- پیشنویس متن: لایحه، پیشفاکتور، گزارش هفتگی. در دادآسان پیشنویس سند فقط از روی متن قانون ساخته میشود.
حتی همینجاها هم سه قانون داریم:
- هوش مصنوعی فقط از روی اطلاعات خود شما جواب میدهد.
- کار مهم اول پیشنویس است و با تأیید شما نهایی میشود.
- اسم و شمارهی مشتریها پیش از رسیدن به هوش مصنوعی پنهان میشود.
ترکیب درست
در بیشتر نرمافزارهایی که ساختهایم، هوش مصنوعی فقط یک تکهی کوچک است. در دستیار باربری، خواندن عکس بارنامه کار هوش مصنوعی است، ولی ثبت بار، اعلام به رانندگان، پیامک به صاحب بار و حساب کرایه همه نرمافزار معمولیاند. در سازندهی ربات معاملهگر، هوش مصنوعی فقط حرف معاملهگر را میفهمد؛ خود ربات با قانونهای مشخص کار میکند و حدس نمیزند.
هر جا جواب قطعی لازم است، نرمافزار معمولی. هر جا خواندن و نوشتن لازم است، هوش مصنوعی. همین ترکیب هم هزینه را پایین نگه میدارد و هم جلوی اشتباه را میگیرد.
از کجا شروع کنید
یک هفته هر کار تکراری را که در مجموعهتان انجام میشود بنویسید. کنار هر کدام بنویسید هفتهای چند ساعت وقت میگیرد و در کدام دسته است: ثبت و پیگیری، خواندن و نوشتن، یا تصمیم.
کاری را انتخاب کنید که بیشترین وقت را میگیرد و اگر اشتباه شود ضرر بزرگی ندارد. همان را اول درست کنید. اگر بخواهید، همین فهرست را در جلسهی رایگان ۳۰ دقیقهای با هم مرور میکنیم و میگوییم برای هر کدام چه چیزی باید ساخته شود.


